Trong rất nhiều chương trình ươm tạo, pitching và storytelling được đặt ở trung tâm.
Startup học cách kể câu chuyện hay, slide đẹp, nói trôi chảy trước mentor và nhà đầu tư.
Tại TechBloom, chúng tôi chỉ làm pitching khi cần – và dành phần lớn thời gian cho việc khó hơn nhiều:
đưa sản phẩm/dịch vụ chạm được vào đời sống thật, hoặc dừng lại đúng lúc.
Pitching không tạo ra giá trị – khách hàng thì có
Pitching chỉ có ý nghĩa khi:
-
startup đã có thứ gì đó để chứng minh, hoặc
-
founder cần tự làm rõ tư duy của chính mình.
Còn nếu:
-
chưa hiểu khách hàng,
-
chưa kiểm chứng vấn đề,
-
chưa biết vì sao mình tồn tại,
thì pitching chỉ là một hình thức diễn tập niềm tin.
Trong Techbloom, chúng tôi coi pitching là công cụ phụ trợ, không phải mục tiêu.
Startup không được đánh giá cao vì nói hay, mà vì học nhanh từ thực tế.
Storytelling chỉ được dùng khi sự thật đã đủ rõ
Techbloom không phản đối storytelling.
Nhưng storytelling đi sau, không đi trước.
Câu hỏi chúng tôi đặt ra trước khi một startup được hướng dẫn kể câu chuyện là:
-
Câu chuyện này dựa trên dữ liệu thật hay kỳ vọng?
-
Nó phản ánh quyết định đã thay đổi hay chỉ là cách trang điểm cho mô hình cũ?
-
Nếu bỏ slide đi, startup còn gì đứng vững không?
Nếu câu trả lời là “chưa”, storytelling sẽ bị tạm dừng.
Không phải để làm khó founder, mà để tránh việc startup tự tin quá sớm.
Phần lớn thời gian trong Techbloom dành cho “vấn đề thực chất”
Thay vì tập trung vào cách trình bày, startup trong Techbloom được yêu cầu dành thời gian cho những việc không hào nhoáng:
-
nói chuyện với khách hàng thật (không phải người quen, không phải mentor),
-
quan sát hành vi thay vì nghe lời khen,
-
thử nghiệm nhỏ, nhanh, rẻ,
-
đo lường phản ứng thật, kể cả phản ứng tiêu cực.
Đây là những việc không lên sân khấu, không có applause, nhưng quyết định sự sống còn.
Rất nhiều startup “đuối” không phải vì thiếu động lực,
mà vì né tránh giai đoạn kiểm chứng – nơi cái tôi dễ bị tổn thương nhất.
Kiểm chứng trở thành ưu tiên cao nhất – không phải tăng trưởng
Trong Techbloom, trước khi hỏi: “Startup này có thể scale không?”
Chúng tôi hỏi: “Startup này đã chứng minh được điều gì là đúng?”
Kiểm chứng không chỉ là:
-
có người dùng thử,
-
có phản hồi tích cực ban đầu.
Mà là:
-
khách hàng có hành vi lặp lại không,
-
có sẵn sàng trả tiền không,
-
vấn đề có đủ đau để họ thay đổi thói quen không.
Nếu câu trả lời liên tục là “không”,
dừng lại là một kết quả hợp lệ.
Dừng đúng lúc giúp founder:
-
giữ được năng lượng,
-
giữ được vốn,
-
và giữ được khả năng quay lại với một ý tưởng tốt hơn.
Techbloom coi “dừng lại sau kiểm chứng” là một thành công
Một điểm khác biệt quan trọng trong tư duy của Techbloom là:
không thần thánh hóa việc đi tiếp bằng mọi giá.
Startup đi tiếp khi:
-
dữ liệu ủng hộ,
-
founder hiểu rõ mình đang đánh đổi điều gì.
Startup dừng lại khi:
-
kiểm chứng cho thấy giả định cốt lõi sai,
-
chi phí học tiếp lớn hơn giá trị thu được.
Cả hai đều là kết quả của tư duy trưởng thành, không phải thắng – thua.
Pitching chỉ có giá trị khi nó kể lại một hành trình thật
Khi startup đã:
-
va chạm đủ,
-
sai đủ,
-
học đủ,
pitching lúc đó không cần “kỹ thuật cao”.
Nó tự nhiên trở nên thuyết phục, vì phía sau là thực tế.
Đó là lúc Techbloom mới đầu tư mạnh vào:
-
cấu trúc câu chuyện,
-
logic mô hình,
-
cách truyền đạt giá trị với nhà đầu tư và đối tác.
Không phải để “gọi vốn bằng mọi giá”,
mà để nói đúng những gì startup đã thực sự đi qua.
Techbloom tin rằng:
Startup không cần kể câu chuyện hay sớm.
Startup cần đối diện được sự thật sớm.
Pitching có thể đợi.
Storytelling có thể rèn sau.
Nhưng kiểm chứng thì không được trì hoãn.
Vì cuối cùng, chỉ có hai điểm đến hợp lệ cho startup:
đến được tay người tiêu dùng, hoặc dừng lại trong tỉnh táo
