Trong nhiều năm, nhựa dùng một lần được xem là giải pháp hoàn hảo của nền kinh tế hiện đại: rẻ, nhẹ, tiện lợi và dễ sản xuất ở quy mô lớn.
Ly cà phê mang đi, túi giao đồ ăn, màng bọc thực phẩm, bao bì thương mại điện tử… tất cả đều dựa vào nhựa dùng một lần. Nhưng chính sự tiện lợi đó đã tạo ra một “điểm mù” của thị trường.
Phần lớn hệ thống sản xuất chỉ tối ưu cho chi phí sản xuất, chứ không tối ưu cho chi phí cuối vòng đời. Khi sản phẩm hoàn thành nhiệm vụ của nó – thường chỉ vài phút đến vài giờ – thì chi phí môi trường lại được “đẩy ra ngoài hệ thống”: ra đại dương, bãi rác hoặc thành vi nhựa trong đất và nước.
Chính vì vậy, một làn sóng startup mới đang xuất hiện với một cách tiếp cận khác: thiết kế lại vật liệu ngay từ đầu.
Thay vì hỏi “làm sao tái chế nhựa tốt hơn”, họ đặt câu hỏi khác:
Nếu vật liệu này bị thải ra môi trường, điều gì sẽ xảy ra?
Từ câu hỏi đó, một nhóm startup “đầu tàu” đang phát triển vật liệu sinh học có thể thay thế nhựa dùng một lần, đặc biệt trong bao bì thực phẩm và thương mại điện tử.
Một số cái tên tiêu biểu đang được nhắc đến nhiều trong ngành.
Notpla (Anh) phát triển bao bì từ tảo biển và thực vật. Vật liệu này có thể phân hủy tự nhiên và được thiết kế để thay thế nhựa trong các sản phẩm dùng một lần như gói gia vị, bao bì giao đồ ăn hay cốc nước.
Uluu (Úc) đi xa hơn khi tạo ra loại bioplastic PHA từ tảo biển nuôi trồng. Điểm đáng chú ý là vật liệu này có thể phân hủy trong môi trường biển, không tạo ra vi nhựa – một vấn đề lớn của nhựa truyền thống.
Paques Biomaterials (Hà Lan) sử dụng chất thải hữu cơ để sản xuất PHA – loại polymer sinh học có thể thay thế nhiều dòng nhựa phổ biến như PP, PE, PET trong bao bì và hàng tiêu dùng.
Một hướng tiếp cận khác là tận dụng hạ tầng công nghiệp hiện có.
Paptic (Phần Lan) phát triển vật liệu từ sợi gỗ có thể sản xuất trên dây chuyền giấy hiện tại, giúp các nhà máy dễ dàng chuyển từ túi nhựa sang vật liệu bền vững hơn.
Trong khi đó, Kelpi (Anh) sử dụng rong biển để tạo bioplastic cho bao bì mỹ phẩm và thực phẩm tươi, có thể ủ phân tại nhà sau khi sử dụng.
Ngoài ra, nhiều startup khác như Xampla, Lactips, Craste, SwapBox hay Loliware cũng đang thử nghiệm các hướng vật liệu khác nhau – từ protein tự nhiên, cellulose cho đến mô hình bao bì tái sử dụng.
- Điểm chung của những startup này không chỉ nằm ở vật liệu mới.
- Điều quan trọng hơn là họ đang thay đổi cách ngành công nghiệp nghĩ về bao bì.
- Trước đây, câu hỏi thường là:
- “Bao bì này có rẻ và bền không?”
- Còn bây giờ, ngày càng nhiều công ty bắt đầu hỏi:
“Bao bì này sẽ đi đâu sau khi người dùng vứt nó đi?”
Chính câu hỏi đó đang mở ra một thị trường vật liệu mới trị giá hàng trăm tỷ USD – nơi khoa học vật liệu, công nghệ sinh học và kinh tế tuần hoàn gặp nhau.
Và trong cuộc chuyển dịch đó, những startup hiểu rõ vòng đời của vật liệu có thể trở thành người dẫn đầu của ngành bao bì thế hệ mới.
© Bản quyền thuộc về KisStartup. Mọi hình thức sao chép, trích dẫn hoặc sử dụng lại cần ghi rõ nguồn KisStartup.
