Trong vài năm trở lại đây, khi nhắc đến chuyển đổi số hay trí tuệ nhân tạo (AI), chúng ta thường nghe những câu chuyện về các phần mềm mới, nền tảng quản trị mới hay những công cụ phân tích dữ liệu ngày càng mạnh mẽ.

Hàng tỷ đô la đang được đầu tư trên toàn cầu để xây dựng các hệ thống giúp doanh nghiệp thu thập dữ liệu, lưu trữ dữ liệu và phân tích dữ liệu.

Nhưng có một câu hỏi quan trọng hơn thường bị bỏ quên:

Liệu doanh nghiệp đã thực sự có dữ liệu để phân tích hay chưa?

Đó là lý do KisStartup lựa chọn "Dữ liệu" là từ khóa của chuyên mục Điểm nhấn tuần này.

Chúng ta đang nói rất nhiều về AI, nhưng lại chưa nói đủ về dữ liệu

AI đang phát triển với tốc độ chưa từng có.

Các công cụ có thể viết nội dung, phân tích thị trường, hỗ trợ chăm sóc khách hàng hay tự động hóa nhiều quy trình công việc.

Tuy nhiên, phía sau mọi hệ thống AI đều là dữ liệu.

Không có dữ liệu, AI chỉ là một công cụ chung chung.

Không có dữ liệu chất lượng, những quyết định được tạo ra từ AI có thể nhanh hơn, nhưng chưa chắc chính xác hơn.

Điều thú vị là hiện nay phần lớn các giải pháp trên thị trường đang tập trung vào việc giúp doanh nghiệp thu thập dữ liệu giao dịch, dữ liệu khách hàng hoặc dữ liệu vận hành. Đây là những mảnh ghép rất quan trọng, nhưng mới chỉ là phần nổi của tảng băng.

Bên dưới còn rất nhiều loại dữ liệu khác đang tồn tại trong doanh nghiệp mà chưa được nhận diện và quản trị như một tài sản thực sự.

Dữ liệu không chỉ là những con số trên dashboard

Khi nhắc đến dữ liệu, nhiều người thường nghĩ đến doanh số bán hàng, lượt truy cập website hay báo cáo tài chính.

Trên thực tế, dữ liệu của doanh nghiệp rộng hơn rất nhiều.

Đó có thể là dữ liệu về sản phẩm.

Một doanh nghiệp có thể sở hữu hàng trăm hoặc hàng nghìn sản phẩm nhưng chưa có một hệ thống chuẩn hóa tên gọi, thuộc tính, hình ảnh, quy cách đóng gói hay thông tin kỹ thuật.

Đó có thể là dữ liệu về khách hàng.

Nhiều doanh nghiệp có hàng chục năm kinh nghiệm bán hàng nhưng những hiểu biết quý giá về hành vi khách hàng vẫn nằm trong trí nhớ của đội ngũ kinh doanh thay vì được lưu trữ và phân tích một cách có hệ thống.

Đó cũng có thể là dữ liệu về quy trình sản xuất, dữ liệu vùng nguyên liệu, dữ liệu chất lượng, dữ liệu nhà cung cấp, dữ liệu tri thức nội bộ, dữ liệu đào tạo nhân sự hay dữ liệu phản hồi của thị trường.

Thậm chí những câu chuyện thương hiệu, những bài học thành công và thất bại trong quá trình phát triển doanh nghiệp cũng là dữ liệu.

Rất nhiều tài sản vô hình như vậy đang tồn tại trong doanh nghiệp nhưng chưa được số hóa, chưa được tổ chức và càng chưa được khai thác.

Mỏ vàng lớn nhất không nằm ngoài doanh nghiệp

Trong các cuộc trao đổi với doanh nghiệp, KisStartup thường nhận được câu hỏi:

"Chúng tôi có thể mua dữ liệu ở đâu?"

Thực tế, trong nhiều trường hợp, mỏ dữ liệu giá trị nhất lại đang nằm ngay bên trong doanh nghiệp.

Những hình ảnh sản phẩm được lưu rải rác trong nhiều máy tính.

Những thông tin khách hàng nằm trong điện thoại cá nhân của nhân viên kinh doanh.

Những tài liệu kỹ thuật nằm trong các thư mục khó tìm.

Những bài học kinh nghiệm chỉ tồn tại trong trí nhớ của một vài cá nhân chủ chốt.

Đó đều là những tài sản có giá trị nhưng chưa được chuyển hóa thành tài sản dữ liệu.

Điều này tạo ra một nghịch lý khá phổ biến: doanh nghiệp sở hữu rất nhiều dữ liệu nhưng lại thiếu thông tin để ra quyết định.

Từ dữ liệu đến tài sản chiến lược

Trong nhiều năm qua, doanh nghiệp thường quản lý bốn loại tài sản chính: vốn, con người, máy móc và thương hiệu.

Ngày nay, dữ liệu đang trở thành loại tài sản thứ năm có ý nghĩa chiến lược.

Khác với các tài sản truyền thống, dữ liệu càng được sử dụng thì càng tạo ra nhiều giá trị hơn.

Dữ liệu giúp doanh nghiệp hiểu khách hàng tốt hơn.

Dữ liệu giúp phát hiện cơ hội thị trường mới.

Dữ liệu giúp giảm rủi ro trong quá trình ra quyết định.

Dữ liệu giúp AI hoạt động hiệu quả hơn.

Và quan trọng hơn cả, dữ liệu giúp doanh nghiệp xây dựng năng lực học hỏi liên tục – nền tảng quan trọng của đổi mới sáng tạo.

Chính vì vậy, câu hỏi không còn là "Doanh nghiệp có dữ liệu hay không?"

Mà là:

• Doanh nghiệp đang sở hữu những loại dữ liệu nào?
• Dữ liệu nào có giá trị chiến lược?
• Dữ liệu nào cần được xây dựng thêm?
• Dữ liệu nào cần được làm giàu?
• Dữ liệu nào cần được kết nối với nhau để tạo ra tri thức mới?

Kỷ nguyên mới: Xây dựng tài sản dữ liệu trước khi nói đến AI

Nhiều doanh nghiệp đang nóng lòng triển khai AI.

Điều đó hoàn toàn dễ hiểu.

Nhưng trước AI là dữ liệu.

Trước phân tích dữ liệu là tổ chức dữ liệu.

Trước tổ chức dữ liệu là nhận diện dữ liệu.

Những doanh nghiệp có khả năng xây dựng được tài sản dữ liệu riêng sẽ có lợi thế cạnh tranh bền vững hơn nhiều so với những doanh nghiệp chỉ đơn thuần sử dụng các công cụ công nghệ sẵn có.

Đó cũng là lý do ngày càng nhiều tổ chức trên thế giới bắt đầu nói về chiến lược dữ liệu, quản trị dữ liệu, tài sản dữ liệu và năng lực dữ liệu như một phần không thể tách rời của chiến lược đổi mới sáng tạo.

Mời bạn đọc theo dõi loạt bài về Dữ liệu của KisStartup

Trong thời gian tới, KisStartup sẽ tiếp tục chia sẻ các bài viết, nghiên cứu tình huống và kinh nghiệm thực tiễn liên quan đến:

• Xây dựng tài sản dữ liệu cho doanh nghiệp.
• Chuẩn hóa dữ liệu sản phẩm.
• Dữ liệu phục vụ xuất khẩu và thương mại điện tử.
• Dữ liệu cho AI và tự động hóa.
• Quản trị tri thức doanh nghiệp.
• Dữ liệu vùng nguyên liệu và truy xuất nguồn gốc.
• Chiến lược dữ liệu cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
• Các case study chuyển đổi số và quản trị dữ liệu tại doanh nghiệp trên nhiều lĩnh vực khác nhau.

Bởi trong thời đại số, lợi thế cạnh tranh không còn chỉ nằm ở việc ai sở hữu nhiều nguồn lực hơn.

Lợi thế ngày càng thuộc về những tổ chức hiểu dữ liệu của mình tốt hơn, học hỏi nhanh hơn từ dữ liệu và biết chuyển dữ liệu thành những quyết định tốt hơn.

Mỏ vàng dữ liệu có thể đang nằm ngay trong doanh nghiệp của bạn. Câu hỏi là: chúng ta đã bắt đầu khai thác nó một cách có hệ thống hay chưa?