Khi startup bắt đầu tăng trưởng, câu hỏi không còn là “sản phẩm có chạy được không” mà là “mô hình này có thực sự chịu được áp lực scale hay không”. Ngoài thị trường, nhà đầu tư nhìn vào kết quả; bên trong, đội ngũ nhìn vào cách founder ra quyết định. Đây là giai đoạn những “vết nứt” nhỏ trong vận hành, tài chính, văn hóa… rất dễ trở thành khủng hoảng nếu không được xử lý kịp thời.
Giai đoạn 3: Scale-up và Series A – Bài toán tổ chức chứ không chỉ là tăng trưởng
Khi chạm ngưỡng scale-up, vấn đề của bạn không còn là “tìm thêm việc để làm”, mà là “giữ cho tổ chức không vỡ khi có quá nhiều việc phải làm cùng lúc”. Đội ngũ lớn hơn, quy trình phức tạp hơn, dữ liệu nhiều hơn, áp lực cũng cao hơn.
Những thách thức thường gặp:
-
Các quyết định quan trọng vẫn tập trung vào một vài founder, khiến họ dễ kiệt sức và tổ chức trở nên chậm chạp.
-
Đội ngũ quản lý trung gian chưa kịp hình thành hoặc chưa đủ năng lực, dẫn đến “đứt gãy” trong triển khai.
-
Nhà đầu tư yêu cầu rõ ràng về chỉ số tài chính, khả năng sinh lời, kế hoạch sử dụng vốn, trong khi bạn vẫn vận hành nặng về trực giác.
Vai trò của mentor và coach ở giai đoạn này khá rõ:
-
Mentor đã từng scale lên quy mô tương tự có thể giúp bạn thiết kế lộ trình tăng trưởng thực tế, nhận diện sớm các rủi ro về cấu trúc tổ chức, tài chính, pháp lý. Họ thường đặt những câu hỏi thẳng nhưng cần thiết: “Bạn đang xây công ty cho 1 năm hay 10 năm nữa?”, “Đội ngũ hiện tại chịu được đến mức doanh thu nào?”.
-
Coach về lãnh đạo và quản trị giúp founder chuyển dịch vai trò: từ người “làm mọi thứ” sang người thiết kế hệ thống, tuyển – giữ người giỏi, thiết lập cơ chế ra quyết định, và quan trọng nhất là giữ được sự nhất quán giữa lời nói và cách vận hành hàng ngày.
Nếu không có lớp hỗ trợ này, rất nhiều startup bị kẹt ở “vùng giữa”: quá lớn để linh hoạt như trước, nhưng chưa đủ vững để vận hành như một doanh nghiệp trưởng thành.
Giai đoạn 4: Tăng trưởng cao, tái cấu trúc, mở rộng – Khi mỗi quyết định đều có chi phí hệ thống
Ở giai đoạn này, bạn không chỉ đối mặt với khách hàng và nhà đầu tư, mà còn với chuẩn mực quản trị, pháp lý, truyền thông, và kỳ vọng của đội ngũ nội bộ. Sai lầm không chỉ còn là “thử rồi sửa”, mà có thể kéo theo rủi ro thương hiệu, pháp lý, hoặc mất nhân sự chủ chốt.
Những câu hỏi chiến lược thường xuất hiện:
-
Doanh nghiệp nên ưu tiên thị trường nào, sản phẩm nào, trong bối cảnh nguồn lực có hạn?
-
Có nên tái cấu trúc, thay đổi vai trò của chính founder, hoặc mời thêm lãnh đạo cấp cao từ bên ngoài?
-
Cân bằng thế nào giữa tăng trưởng ngắn hạn và giá trị dài hạn mà doanh nghiệp muốn theo đuổi?
Lúc này:
-
Mentor từng ở vai trò CEO/nhà sáng lập ở quy mô tương đương có thể giúp bạn nhìn xa hơn vài vòng vốn, cân nhắc kỹ trade-off giữa các lựa chọn (tăng trưởng, lợi nhuận, quyền kiểm soát, niềm tin đội ngũ).
-
Coach cấp cao (executive coach) là người đồng hành giúp bạn “giải nén” các vấn đề phức tạp thành các lớp: con người, cấu trúc, chiến lược, giá trị cá nhân; từ đó đưa ra quyết định với sự rõ ràng hơn, thay vì phản ứng trong trạng thái mệt mỏi hoặc phòng thủ.
Giai đoạn khủng hoảng, pivot, tái khởi nghiệp – Bài test về bản lĩnh và hệ thống hỗ trợ
Không startup nào “miễn nhiễm” với khủng hoảng: thị trường đảo chiều, dòng tiền đứt, sản phẩm không còn phù hợp, nội bộ mâu thuẫn, hay đơn giản là founder không còn đủ năng lượng. Khác biệt nằm ở chỗ bạn đối diện khủng hoảng một mình hay có hệ thống hỗ trợ đủ tin cậy.
Bạn nên chủ động tìm mentor/coach khi:
-
Bạn phải cân nhắc những quyết định như thu hẹp thị trường, cắt giảm nhân sự, thay đổi mô hình, hoặc dừng một mảng kinh doanh.
-
Tinh thần đội ngũ xuống thấp, giao tiếp nội bộ căng thẳng, các cuộc họp nhiều cảm xúc hơn dữ liệu.
-
Bạn nhận ra mình đang phản ứng nhiều hơn là chủ động, và rất khó nhìn dài hơn vài tháng.
Mentor từng trải qua thất bại có thể giúp bạn đặt lại câu hỏi: “Giữ lại điều gì, chấp nhận mất điều gì, học được gì từ lần này?”. Coach hỗ trợ bạn xử lý lớp cá nhân (niềm tin, nỗi sợ, áp lực) song song với lớp tổ chức (quyết định cụ thể, kế hoạch hành động), để dù tiếp tục, pivot hay tạm dừng, bạn vẫn đi tiếp với nhiều kinh nghiệm hơn, không phải chỉ là những vết sẹo.
Khi cần một môi trường thực chiến, không chỉ là khóa học
Nếu bạn đang đứng trước giai đoạn scale-up, tái cấu trúc hoặc chuẩn bị pivot, điều bạn cần thường không phải là thêm một bộ slide, mà là một môi trường làm thật, được chất vấn thật, với mentor và coach đã va chạm đủ nhiều.
Chương trình Ươm tạo KisStartup 2026 (Techbloom & H2M) được thiết kế để đồng hành với các startup công nghệ, mô hình dựa trên văn hóa – di sản và doanh nghiệp trẻ đang ở ngã rẽ: cần hệ thống lại mô hình, củng cố nền tảng và chuẩn bị cho bước đi tiếp theo. Lộ trình đi từ mô hình – sản phẩm, thị trường – khách hàng đến kết nối đối tác, nhà đầu tư, với cách tiếp cận “làm thật, học từ thực tế”.
Đăng ký ngay: Heritage to Market Techbloom
Thông tin liên hệ: Mrs.Nga - 0987521567
Website: https://www.kisstartup.com
Facebook: https://www.facebook.com/kisstartup
Email: hello@kisstartup.com
